Bart\u0142omiej Strachowski (1693\u20131759), sygn. przy kraw\u0119dzi kompozycji u do\u0142u z prawej: Strachowsk\u04f3 sculpsit Vratisl.
\nWroc\u0142aw, 1756 (odbitka dwudziestowieczna zamieszczona w albumie: Jan Kuglin, Dawne miedzioryty \u015bl\u0105skie z p\u0142yt przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wroc\u0142awiu odbi\u0142 […], Wroc\u0142aw 1949, tabl. 26.)
\npapier, miedzioryt
\n15 x 8,9 cm
\nBiblioteka Narodowa, nr inw. A.5357
\nAlbum zakupiony w roku 1987<\/p>\n
Miedzioryt wykonany w roku 1756 jako frontispis do wydanego we Wroc\u0142awiu dzie\u0142a Karla Benjamina Stieffa, Versuch einer ausf\u00fchrlichen und zuverl\u00e4ssigen Geschichte von Leben und Glaubens-Meynungen Andreas Dudiths, gewesenen Bischofs wie auch dreier Kaiser Raths und Gesandten in Polen. Przedstawia popiersie uczonego z napisem: Magnus Andreas Dudith. Owal portretu oparty na cokole ozdobionym herbem Dudycza w wersji nadanej w roku 1574, z cesarskim or\u0142em Habsburg\u00f3w. Na stopie coko\u0142u napis: Nach einem auf der Elisabetan. Biblioth. in Bresslau befindl. Gem\u00e4hlde abcopirt.
\nAndrzej Dudycz (1533\u20131589) by\u0142 w\u0119gierskim szlachcicem pochodzenia chorwackiego, wszechstronnie wykszta\u0142conym we W\u0142oszech, Wiedniu, Brukseli i Pary\u017cu humanist\u0105 o rozleg\u0142ych zainteresowaniach naukowych i filozoficznych. By\u0142 dyplomat\u0105, pisarzem, a w latach 1560\u20131567 katolickim biskupem Kninu i P\u00e9cs. Nast\u0119pnie da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako zwolennik braci polskich i braci czeskich. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ruchem braci polskich, zrezygnowa\u0142 z funkcji biskupa i o\u017ceni\u0142 si\u0119. Powszechnie uznawany za jednego z wa\u017cnych dzia\u0142aczy aria\u0144skich. Po osiedleniu si\u0119 w Krakowie w roku 1567 zosta\u0142 poddanym kr\u00f3la polskiego i prawdopodobnie w roku 1575 otrzyma\u0142 polski indygenat. Po 1576 opu\u015bci\u0142 Krak\u00f3w, obawiaj\u0105c si\u0119 represyjnej polityki Stefana Batorego wobec innowierc\u00f3w. Zamieszka\u0142 na Morawach, a nast\u0119pnie we Wroc\u0142awiu, gdzie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z bra\u0107mi czeskimi. W 1586 kupi\u0142 od Jana Cikowskiego miasteczko \u015amigiel (wa\u017cny o\u015brodek polskiej reformacji). Inspiruj\u0105c si\u0119 pogl\u0105dami Erazma z Rotterdamu, Dudycz odrzuca\u0142 wszelkie ekstremizmy i pot\u0119pia\u0142 fanatyzm religijny zar\u00f3wno protestant\u00f3w jak katolik\u00f3w. Przez ca\u0142e \u017cycie prowadzi\u0142 o\u017cywion\u0105 korespondencj\u0119 z wieloma wybitnymi osobisto\u015bciami szesnastowiecznej Europy, m. in. antytrynitarzami Jerzym Blandrat\u0105, Jakubem Paleologiem, Faustem Socynem, Franciszkiem D\u00e1vidsem. Pisane w pi\u0119ciu j\u0119zykach (po w\u0142osku, w\u0119giersku, niemiecku, polsku i \u0142acinie) listy charakteryzuj\u0105 si\u0119 niezwyk\u0142ym bogactwem tematyki, odzwierciedlaj\u0105c rozliczne zainteresowania Dudycza, obejmuj\u0105ce teologi\u0119, astronomi\u0119, matematyk\u0119, medycyn\u0119, filozofi\u0119, histori\u0119 staro\u017cytn\u0105 i prawo. Jeden z list\u00f3w uczonego jako wa\u017cny g\u0142os w dyskusji o Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej zosta\u0142 opublikowany tu\u017c po jego \u015bmierci (Epistola Andreae Dvdithii […] ad Iohannem Lasicivm equitem Polonum in qua de Divina Triade dispvtatvr, Krak\u00f3w 1590). Ca\u0142o\u015b\u0107 zachowanej korespondencji jako bezcennego \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w Europy w XVI w znamy dzi\u0119ki monumentalnej edycji pod red. prof. Lecha Szczuckiego (Andreas Dudithus, Epistulae, t.1\u20136, Budapeszt 1992\u20132002). Andrzej Dudycz zmar\u0142 we Wroc\u0142awiu i tam zosta\u0142 pochowany w lutera\u0144skim ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety.<\/p>\n
H. Widacka, Katalog portret\u00f3w osobisto\u015bci polskich i obcych w Polsce dzia\u0142aj\u0105cych, t. 5,\u00a0 Suplementy, Warszawa 1995, poz. 6610; A. Wi\u0119cek, Ryciny Strachowskich w zbiorach wroc\u0142awskiego Ossolineum, \u201eZe Skarbca Kultury. Biuletyn Informacyjny Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich\u201d 7, 1957\u20131958, nr 1 (10),\u00a0 s. 107\u2013147; L. Szczucki, Andrzej Dudycz wobec antytrynitaryzmu [w:] Historia i wyobra\u017ania. Studia ofiarowane Bronis\u0142awowi Baczce, Warszawa 1992, s. 49-54; L. Szczucki, Andrzej Dudycz: m\u0142odo\u015b\u0107 i pocz\u0105tki kariery, \u201eKwartalnik Historyczny\u201d 114, 2007, nr 4, s. 5\u201317.
\nAgata Pietrzak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bart\u0142omiej Strachowski (1693\u20131759), sygn. przy kraw\u0119dzi kompozycji u do\u0142u z prawej: Strachowsk\u04f3 sculpsit Vratisl. Wroc\u0142aw, 1756 (odbitka dwudziestowieczna zamieszczona w albumie: Jan Kuglin, Dawne miedzioryty \u015bl\u0105skie z p\u0142yt przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wroc\u0142awiu odbi\u0142[…]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[6],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=846"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1258,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846\/revisions\/1258"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}