{"id":840,"date":"2017-08-11T07:55:21","date_gmt":"2017-08-11T07:55:21","guid":{"rendered":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=840"},"modified":"2017-08-12T08:25:33","modified_gmt":"2017-08-12T08:25:33","slug":"portret-jana-ludwika-wolzogena","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=840","title":{"rendered":"Portret Jana Ludwika Wolzogena"},"content":{"rendered":"<p>[po 1668].<br \/>\npapier, miedzioryt<br \/>\n13 x 10 cm (odbitka obci\u0119ta)<br \/>\nBiblioteka Narodowa, nr inw. G.30541<br \/>\nZbiory graficzne Biblioteki Wilanowskiej<\/p>\n<p>Rycina przedstawia p\u00f3\u0142posta\u0107 teologa na neutralnym tle. Poni\u017cej napis: Iohannes Lvdovicvs Wolzogen, Austriacus Liber Baro in Tarenfelt, S. Vlrich &amp;&amp; Reformatorum sacris promum addictus, sed ex Austria ejectus. Socinianam religionem amplexus est. Nat. A. 1596 d. Den. A. 1658 in Silesia aet. 62.<br \/>\nMiedzioryt jest wzorowany na rycinie Lamberta Visschera zamieszczonej w dziele Johannis Ludovici Wolzogenii [&#8230;] Opera omnia, exegetica, didactica et polemica [&#8230;], Amsterdam 1668, wydanym jako t. VIII Bibliotheca Fratrum Polonorum.<br \/>\nJan Ludwik Wolzogen, baron von Tarenfeldt, Freiherr von Neuh\u00e4usel (1599\u20131661) by\u0142 osiad\u0142ym w Polce austriackim filozofem, teologiem i matematykiem. Urodzi\u0142 si\u0119 w bogatej katolickiej rodzinie arystokratycznej w Nowych Zamkach, obecnie le\u017c\u0105cych na terytorium S\u0142owacji. Cho\u0107 jego macierzystym j\u0119zykiem by\u0142 niemiecki, pisa\u0142 w j\u0119zyku polskim i \u0142aci\u0144skim. W latach 1638-1655 podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Europie, nawi\u0105zuj\u0105c kontakty z antytrynitarzami. Zosta\u0142 cz\u0142onkiem zboru braci polskich. Po przyj\u0119ciu antytrynitaryzmu przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Polski, aby unikn\u0105\u0107 prze\u015bladowa\u0144. Dzia\u0142a\u0142 g\u0142\u00f3wnie w Gda\u0144sku i Rakowie. Nale\u017ca\u0142 do radykalnego od\u0142amu. G\u0142osi\u0142 skrajny pacyfizm chrze\u015bcija\u0144ski odrzucaj\u0105c pos\u0142ugiwanie si\u0119 broni\u0105 pod jakimkolwiek pretekstem (tak\u017ce w obronie w\u0142asnej), a nawet dochodzenie swoich krzywd przed s\u0105dem. Postulowa\u0142 znaczne z\u0142agodzenie podda\u0144stwa ch\u0142op\u00f3w. Pisa\u0142 komentarze do Biblii utrzymane w duchu socynianizmu. Napisa\u0142 Compendium religionis Christiana, w kt\u00f3rym zanegowa\u0142 poj\u0119cie Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej jako niezgodne z podstawami chrze\u015bcija\u0144stwa. Jego najbardziej znanym dzie\u0142em s\u0105 Uwagi do medytacji metafizycznych Ren\u00e9 Descartes\u2019a (wydanie polsko-\u0142aci\u0144skie Warszawa 1959), zawieraj\u0105ce krytyk\u0119 my\u015bli kartezja\u0144skiej z punktu widzenia empiryzmu (m.in. postulat traktowania cz\u0142owieka jako ca\u0142o\u015bci cielesno-duchowej i negacj\u0119 istnienia idei wrodzonych). Wolzogen by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych socynia\u0144skich krytyk\u00f3w Kartezjusza, wykazywa\u0142 w swym traktacie, \u017ce idea Boga nie jest wrodzona, lecz ukszta\u0142towana przez umys\u0142. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce wszystkie idee maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w do\u015bwiadczeniu, za\u015b \u017ar\u00f3d\u0142em poznania Boga jest objawienie.<br \/>\nZmar\u0142 w Szlichtyngowej.<\/p>\n<p>H. Widacka, Katalog portret\u00f3w osobisto\u015bci polskich i obcych w Polsce dzia\u0142aj\u0105cych, t. 5, Suplementy, Warszawa 1995, poz. 6045; P. Kosi\u0144ski, Zagadnienie pochodzenia idei Boga w uj\u0119ciach Kartezjusza i J. L. Wolzogena, \u201eOgrody Nauk i Sztuk\u201d 5, 2015, s. 23\u201331<br \/>\nAgata Pietrzak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[po 1668]. papier, miedzioryt 13 x 10 cm (odbitka obci\u0119ta) Biblioteka Narodowa, nr inw. G.30541 Zbiory graficzne Biblioteki Wilanowskiej Rycina przedstawia p\u00f3\u0142posta\u0107 teologa na neutralnym tle. Poni\u017cej napis: Iohannes Lvdovicvs Wolzogen, Austriacus Liber Baro in[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,3],"tags":[6],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=840"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":841,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840\/revisions\/841"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}