{"id":673,"date":"2017-08-08T10:48:58","date_gmt":"2017-08-08T10:48:58","guid":{"rendered":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=673"},"modified":"2017-10-10T11:38:25","modified_gmt":"2017-10-10T11:38:25","slug":"antependium-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=673","title":{"rendered":"Antependium"},"content":{"rendered":"

Nakrycie o\u0142tarzowe\"\"
\nwarsztat nieznany
\nTurcja
\njedwab, z\u0142ota blaszka
\n263 x 73 cm
\nMuzeum Okr\u0119gowe w Lesznie, nr inw. MLH 200
\ndo 1945 w ko\u015bciele \u015bw. Jana, nast\u0119pnie wywieziony do Hernhut, rwindykowane w 1959; przekazane do muzeum w Lesznie w 1962<\/p>\n

Nakrycie z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch ca\u0142ych bryt\u00f3w i czterech po\u0142\u00f3wek brytu tkaniny brokatowej. Struktur\u0119 i dekoracj\u0119 tkaniny wykonano z gre\u017cy jedwabnej (osnowa) i jedwabiu buretowego (dwa w\u0105tki tkane splotem p\u0142\u00f3ciennym). Nici w\u0105tku s\u0105 rzadko oplecione z\u0142ot\u0105 blaszk\u0105, tworz\u0105c\u0105 dodatkow\u0105 faktur\u0119 \u2013 obok drobnych nier\u00f3wno\u015bci buretowego jedwabiu.
\nRaport tkaniny zdobiony jest wielkim wzorem czternastoramiennej gwiazdy, wpisanej w kolisty medalion uj\u0119ty dwoma ogromnymi \u0142ukowato wygi\u0119tymi, z\u0119batymi li\u015b\u0107mi, \u015brodkiem kt\u00f3rych biegn\u0105 rz\u0119dy ma\u0142ych listk\u00f3w po\u0142\u0105czonych ga\u0142\u0105zkami. Ornament ro\u015blinny potraktowany jest p\u0142asko.
\nTkanina z kt\u00f3rej wykonano antepedium nale\u017cy do wykonywanych w Turcji materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych od XIV do XVIII stulecia wyrabiano reprezentacyjne tuniki tzw. hilaty. Hilat nosili su\u0142tani, dygnitarze, urz\u0119dnicy. Tuniki te by\u0142 zwyczajowym prezentem wr\u0119czanym pos\u0142om obcych mocarstw. W literaturze przedmiotu wymieniane s\u0105 przyk\u0142ady polskich mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymali taki dar np. Krzysztof Zbaraski, legat Zygmunta III do Turcji w 1622 roku. Hilaty trafia\u0142y w polskie r\u0119ce tak\u017ce jako \u0142up zdobyty podczas licznych wojen toczonych w XVII stuleciu. Bywa\u0142o, i\u017c darowano je do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, by wykona\u0107 z nich np. ornaty. Ornat wykonany z hilatu znajduje si\u0119 w skarbcu jasnog\u00f3rskim. Znaczenie takich dar\u00f3w podnosi\u0142 tak\u017ce fakt, i\u017c zdobyte zosta\u0142y w wyniku przewagi polskiego or\u0119\u017ca nad pot\u0119g\u0105 Islamu. Podobne pochodzenie, a co za tym idzie zabarwienie emocjonalne, mo\u017ce mie\u0107 leszczy\u0144skie antepedium. By\u0107 mo\u017ce tkanin\u0119 t\u0119 przywi\u00f3z\u0142 spod Wiednia w 1683 roku jeden z donator\u00f3w ko\u015bcio\u0142a imienia Jana Ewangelisty, Aleksander Z\u0142otnicki. Ciekawym jest r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c materia\u0142 przeznaczony docelowo na hilaty, nie zosta\u0142 w ten spos\u00f3b wykorzystany. Na antepedium brakuje ci\u0119\u0107 tkaniny, kt\u00f3re by na to wskazywa\u0142y. Prawdopodobnie w obozie tureckim pod Wiedniem znajdowa\u0142y si\u0119 bele tkanin przygotowane do uszycia reprezentacyjnych tunik po zdobyciu Wiednia, co nie nast\u0105pi\u0142o.<\/p>\n

K. Szyma\u0144ska, Bracia czescy w Lesznie. Przewodnik po zbiorach Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie<\/em>, Leszno 2007, s. 24; M. Piwocka, A turkish hilat at Jasna G\u00f3ra,<\/em> [w:] Arma virumque cano. Profesorowi Zdzis\u0142awowi \u017bygulskiemu jun. w osiemdziesi\u0119ciolecie urodzin<\/em>, Krak\u00f3w 2006, s.343-350
\nMa\u0142gorzata Gniazdowska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nakrycie o\u0142tarzowe warsztat nieznany Turcja jedwab, z\u0142ota blaszka 263 x 73 cm Muzeum Okr\u0119gowe w Lesznie, nr inw. MLH 200 do 1945 w ko\u015bciele \u015bw. Jana, nast\u0119pnie wywieziony do Hernhut, rwindykowane w 1959; przekazane do[…]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7,20],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=673"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1278,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/673\/revisions\/1278"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}