Wi\u0119kszo\u015b\u0107 leszczy\u0144skich luteran\u00f3w pochodzi\u0142a z pobliskiej G\u00f3ry (Guhrau) w ksi\u0119stwie wo\u0142owskim, kt\u00f3rzy na mocy dekretu z 23 grudnia 1628 roku zostali zmuszeni do przyj\u0119cia katolicyzmu lub opuszczenia miasta. W czasie wojny trzydziestoletniej do Wielkopolski przenios\u0142o si\u0119 wielu protestanckich \u015al\u0105zak\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystali z go\u015bcinno\u015bci wielkopolskiej szlachty, tak\u017ce katolickiej, kt\u00f3ra przyjmowa\u0142a uciekinier\u00f3w w swych dobrach. Z my\u015bl\u0105 o nich powsta\u0142y w pasie przygranicznym m.in. Szlichtyngowa, Bojanowo, Rawicz, Zduny. Szacuje si\u0119, \u017ce do 1631 roku osiad\u0142o w Lesznie oko\u0142o trzech tysi\u0119cy luteran\u00f3w. Nowi przybysze rozlokowani zostali na obrze\u017cach ma\u0142ego w\u00f3wczas Leszna. Wytyczono dla nich plac (dzi\u015b pl. Jana Metziga), gdzie pobudowali domy i ko\u015bci\u00f3\u0142 oraz zorganizowali wok\u00f3\u0142 niego cmentarz. \u015awi\u0105tyni\u0119 uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119cono w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 adwentu 1635 roku i nadano jej imi\u0119 Krzy\u017ca, takie samo, jakie nosi\u0142 pozostawiony ko\u015bci\u00f3\u0142 w G\u00f3rze.
\nLuteranie stworzyli w Lesznie inny model kultury ni\u017c bracia czescy. Zasadnicze r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy reprezentantami obydwu wyzna\u0144 wynika\u0142y z wielu czynnik\u00f3w, ale nie bez znaczenia by\u0142y okoliczno\u015bci przybycia do Leszna i spos\u00f3b zorganizowania. Lutera\u0144scy \u015al\u0105zacy pojawili si\u0119 w grodzie Leszczy\u0144skich nie jako grupa ludzi pochodz\u0105cych z wielu miejscowo\u015bci, ale jako zwarta wsp\u00f3lnota: parafia z G\u00f3ry przenios\u0142a si\u0119 w nowe miejsce zamieszkania. Wszyscy kolejni luteranie z G\u0142ogowa, Wroc\u0142awia, Zgorzelca i innych miast, kt\u00f3rzy osiedlali si\u0119 w Lesznie do\u0142\u0105czali do ukszta\u0142towanej spo\u0142eczno\u015bci. Istniej\u0105ca ju\u017c u podstaw struktura parafii mia\u0142a si\u0142\u0119 jednocz\u0105c\u0105, wzmacniaj\u0105c\u0105 poczucie w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci definiowanej przez wyznawan\u0105 religi\u0119, ten sam j\u0119zyk codzienno\u015bci oraz miejsce pochodzenia. Dysponowali te\u017c luteranie si\u0142\u0105 ekonomiczn\u0105: doskona\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 osiedle\u0144c\u00f3w stanowili kupcy i rzemie\u015blnicy, kt\u00f3rzy emigruj\u0105c do Polski nie zerwali wi\u0119z\u00f3w z pozosta\u0142ymi za granic\u0105 kontrahentami. Dostarczyli miastu nie tylko fachowc\u00f3w-rzemie\u015blnik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c wykwalifikowanych urz\u0119dnik\u00f3w oraz lekarzy i duchownych. W pewien spos\u00f3b byli samowystarczalni, niesk\u0142onni do pe\u0142nej asymilacji i kompromis\u00f3w, co mia\u0142o pod\u0142o\u017ce w poczuciu si\u0142y, kt\u00f3r\u0105 w istocie dysponowali. Si\u0142a to\u017csamo\u015bci okaza\u0142a si\u0119 \u2013 z perspektywy stuleci \u2013 doskona\u0142ym spoiwem wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra po dramatycznym po\u017carze Leszna w kwietniu 1656 roku, sta\u0142a si\u0119 dominuj\u0105c\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 w Lesznie. Druga fala lutera\u0144skiego osadnictwa w Wielkopolsce przypad\u0142a na rok 1661, wyznaczony przez rekatolizacj\u0119 \u015al\u0105ska, co zbieg\u0142o si\u0119 z odbudow\u0105 Leszna po tragicznym po\u017carze. Bogus\u0142aw I zach\u0119ca\u0142 dawnych mieszka\u0144c\u00f3w, by wracali do Leszna, obiecuj\u0105c zwolnienia z nale\u017cnych \u015bwiadcze\u0144 oraz gwarantuj\u0105c pomoc w d\u017awiganiu miasta z ruin. Na odzew ten odpowiedzieli tak\u017ce nowi egzulanci, kt\u00f3rzy osiedlali si\u0119 nie tylko w Lesznie, ale i w Bojanowie (nieudana lokacja Bogus\u0142awowa), \u015amiglu, Wschowie (Nowa Wschowa) czy w lokowanej w 1661 roku Kargowej (Unrugowo).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 leszczy\u0144skich luteran\u00f3w pochodzi\u0142a z pobliskiej G\u00f3ry (Guhrau) w ksi\u0119stwie wo\u0142owskim, kt\u00f3rzy na mocy dekretu z 23 grudnia 1628 roku zostali zmuszeni do przyj\u0119cia katolicyzmu lub opuszczenia miasta. W czasie wojny trzydziestoletniej do Wielkopolski przenios\u0142o[…]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[22,12],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=486"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":487,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/486\/revisions\/487"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}