{"id":1232,"date":"2017-08-31T10:02:56","date_gmt":"2017-08-31T10:02:56","guid":{"rendered":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=1232"},"modified":"2017-08-31T10:03:34","modified_gmt":"2017-08-31T10:03:34","slug":"psalterz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=1232","title":{"rendered":"Psa\u0142terz"},"content":{"rendered":"<p><em><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone  wp-image-1070 alignright\" src=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/psalmy--193x300.jpg\" alt=\"\" width=\"257\" height=\"399\" srcset=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/psalmy--193x300.jpg 193w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/psalmy--370x575.jpg 370w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/psalmy-.jpg 579w\" sizes=\"(max-width: 257px) 100vw, 257px\" \/>Psalmy Dawidowe z hymnami. Pie\u015bni duchowne. Katechizm mnieyszy y wi\u0119tszy\u2026<\/strong><\/em><br \/>\nGda\u0144sk, Andrzej H\u00fcnefeld, 1619<br \/>\n[24], 336, [8], [4], 348, [14], [2], 94, [2], 128 s; in octavo<br \/>\nPolska Akademia Nauk Biblioteka K\u00f3rnicka, nr inw. 13719<br \/>\nz ksi\u0119gozbioru Wilhelma Bickericha<\/p>\n<p>Reformacja wp\u0142yn\u0119\u0142a znacz\u0105co na tradycj\u0119 przek\u0142adu biblijnej Ksi\u0119gi Psalm\u00f3w. Na fali spor\u00f3w religijnych wzros\u0142o zainteresowanie psalmami, przejawiaj\u0105ce si\u0119 nie tylko w swobodnej lekturze, ale tak\u017ce w filologicznej d\u0105\u017cno\u015bci do ustalenia tekstu pierwotnego, najdoskonalszego. R\u00f3wnocze\u015bnie pod wp\u0142ywem humanizmu ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 ponadwyznaniowe, estetyczne podej\u015bcie do Psa\u0142terza, w kt\u00f3rym widziano przede wszystkim dzie\u0142o o wielkich walorach literackich. W XVI-wiecznej Polsce powsta\u0142o sporo przek\u0142ad\u00f3w Ksi\u0119gi Psalm\u00f3w \u2013 cz\u0119\u015bciowych i ca\u0142kowitych, katolickich i protestanckich. Warto wymieni\u0107 cho\u0107by \u017bo\u0142tarz Dawid\u00f3w Walentego Wr\u00f3bla czy Psa\u0142terz Dawid\u00f3w Miko\u0142aja Reja. Z obozu protestanckiego wychodzi\u0142y t\u0142umaczenia ca\u0142o\u015bci Biblii (w tym Psa\u0142terza), ale tak\u017ce wierszowane przek\u0142ady psalm\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105ce celom liturgicznym, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z zasad\u0105 wprowadzania j\u0119zyka narodowego do obrz\u0105dku ko\u015bcielnego. Poetyckie t\u0142umaczenia, wydawane przewa\u017cnie z nutami, wychodzi\u0142y spod pi\u00f3r Miko\u0142aja Reja, Andrzeja Trzecieskiego, Piotra Artomiusza czy Jana Seklucjana.<br \/>\nW XVII wieku nasila\u0142o si\u0119 zjawisko coraz swobodniejszego operowania materi\u0105 hymn\u00f3w Dawidowych; powstawa\u0142y parafrazy oraz utwory oryginalne pisane wed\u0142ug konwencji psalmicznej. Przyk\u0142adem tego s\u0105 Psalmy Dawidowe autorstwa ministra braci czeskich Macieja Rybi\u0144skiego (1566\u20131612), kt\u00f3re pierwotnie ukaza\u0142y si\u0119 w 1605 roku, a ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 doczeka\u0142y si\u0119 wielu wznowie\u0144. Prezentowany egzemplarz wyt\u0142oczono w gda\u0144skiej oficynie Andrzeja H\u00fcnefelda w roku 1619.<\/p>\n<p>K. Estreicher XV, 75; T. Micha\u0142owska, <em>Psalm,<\/em> [w:] <em>S\u0142ownik literatury staropolskie<\/em>j, red. T. Micha\u0142owska, Wroc\u0142aw 1990, s. 666\u2013671<br \/>\nMagdalena Micha\u0142owska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Psalmy Dawidowe z hymnami. Pie\u015bni duchowne. Katechizm mnieyszy y wi\u0119tszy\u2026 Gda\u0144sk, Andrzej H\u00fcnefeld, 1619 [24], 336, [8], [4], 348, [14], [2], 94, [2], 128 s; in octavo Polska Akademia Nauk Biblioteka K\u00f3rnicka, nr inw. 13719[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7,16],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1232"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1232"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1234,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1232\/revisions\/1234"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}