{"id":1170,"date":"2017-08-16T10:23:11","date_gmt":"2017-08-16T10:23:11","guid":{"rendered":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=1170"},"modified":"2017-08-16T15:20:00","modified_gmt":"2017-08-16T15:20:00","slug":"korespondencja-w-sprawie-utrzymania-polskich-nabozenstw-w-kosciele-sw-jana","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/?p=1170","title":{"rendered":"Korespondencja w sprawie utrzymania polskich nabo\u017ce\u0144stw w ko\u015bciele \u015bw. Jana"},"content":{"rendered":"<p>Die Abhaltung des polnischen Gottesdienses Legaten-Fond zur Abhaltung Polnischer Gottesdienste<br \/>\nposzyt r\u00f3\u017cnych dokument\u00f3w<br \/>\n1861\u20131921<br \/>\nArchiwum Pa\u0144stwowe w Poznaniu, Konsystorz Ewangelicki Pozna\u0144, sygn. 5002<\/p>\n<p>Do polskiej parafii Jednoty nale\u017ca\u0142a g\u0142\u00f3wnie szlachta, zamieszkuj\u0105ca odleg\u0142e od Leszna miejscowo\u015bci. Ju\u017c w latach 20. XX wieku polskie nabo\u017ce\u0144stwa odbywa\u0142y si\u0119 sporadycznie, a frekwencja na nich bywa\u0142a niska. Z tego powodu w\u0142adze zwierzchnie w Poznaniu rozwa\u017ca\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 likwidacji etatu dla polskiego kaznodziei z powod\u00f3w finansowych. Po przej\u015bciu na emerytur\u0119 Johanna Friedricha Cassiusa w 1854 roku sytuacja sta\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie trudna. Na kr\u00f3tko uciszy\u0142 j\u0105 legat Edmunda Potworowskiego w kwocie 500 talar\u00f3w. Problemem by\u0142 r\u00f3wnie\u017c brak duchownych znaj\u0105cych biegle j\u0119zyk polski. <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-1195 alignright\" src=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/006-195x300.jpg\" alt=\"\" width=\"246\" height=\"379\" srcset=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/006-195x300.jpg 195w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/006-370x570.jpg 370w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/006.jpg 584w\" sizes=\"(max-width: 246px) 100vw, 246px\" \/>Na pocz\u0105tku XX wieku kazania g\u0142osi\u0142 po polsku Bruno Mowitz, duchowny lutera\u0144ski, przyje\u017cd\u017caj\u0105cy do Leszna z Lasek ko\u0142o Opatowa. Na nabo\u017ce\u0144stwa polskie przybywa\u0142o po kilka os\u00f3b, a czasem nawet uczestniczyli w nich leszczy\u0144scy katolicy. W obronie polskich nabo\u017ce\u0144stw wyst\u0105pi\u0142 pastor Wilhelm Bickerich, argumentuj\u0105c, \u017ce powody finansowe nie mog\u0105 by\u0107 powodem ich likwidacji. W korespondencji z Konsystorzem dowodzi\u0142 wielowiekowych tradycji istnienia polskiej parafii w Lesznie.<br \/>\nPrezentowany na wystawie list jest odpowiedzi\u0105 Aleksandra Karczewskiego ze \u015aremu na decyzj\u0119 o zawieszeniu polskich <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-1196 alignright\" src=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/007-191x300.jpg\" alt=\"\" width=\"248\" height=\"390\" srcset=\"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/007-191x300.jpg 191w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/007-370x580.jpg 370w, http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/007.jpg 574w\" sizes=\"(max-width: 248px) 100vw, 248px\" \/>kaza\u0144 w 1904 roku. W li\u015bcie kierowanym po pastora Mowitza domaga\u0142 si\u0119 utrzymania polskich nabo\u017ce\u0144stw. \u017b\u0105daniom tym sprosta\u0142 Wilhelm Bickerich, w\u00f3wczas jeszcze biernie znaj\u0105cy j\u0119zyk polski, kt\u00f3ry od 1905 roku odprawia\u0142 polskie nabo\u017ce\u0144stwa, odwiedza\u0142 podesz\u0142ych wiekiem parafian w ich domach. W 1914 roku formalne zwi\u0105zki z parafi\u0105 utrzymywa\u0142y tylko cztery kalwi\u0144skie rodziny szlacheckie: Potworowscy z Parz\u0119czewa i Ziel\u0119cina, Karczewscy ze \u015arody, Opitzowie z Witos\u0142awia oraz J\u00f3zef Lossow z Gry\u017cyny. Wraz ze \u015bmierci\u0105 Bickericha pos\u0142uga w j\u0119zyku polskim zosta\u0142a definitywnie zniesiona.<\/p>\n<p>O. Kiec, <em>Protestantyzm w Pozna\u0144skiem 1815\u20131918<\/em>, Warszawa 2001, s. 122\u2013127<br \/>\nKamila Szyma\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Die Abhaltung des polnischen Gottesdienses Legaten-Fond zur Abhaltung Polnischer Gottesdienste poszyt r\u00f3\u017cnych dokument\u00f3w 1861\u20131921 Archiwum Pa\u0144stwowe w Poznaniu, Konsystorz Ewangelicki Pozna\u0144, sygn. 5002 Do polskiej parafii Jednoty nale\u017ca\u0142a g\u0142\u00f3wnie szlachta, zamieszkuj\u0105ca odleg\u0142e od Leszna miejscowo\u015bci.[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7,8],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1170"}],"collection":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1170"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1198,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1170\/revisions\/1198"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/reformacja.muzeumleszno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}